Dziś już wiemy, że cukier nie krzepi, a jeśli tak – to tylko przez chwilę. Jest potrzebny, ale jego nadmiar sieje spustoszenie w naszych organizmach – przyczynia się do otyłości, a pośrednio do powstawania chorób układu krążenia, układu kostnego czy cukrzycy, o próchnicy nie wspominając. Nadmiar cukru przyspiesza także procesy starzenia. Jeśli dodamy do tego, że można się od niego uzależnić, to łatwo przewidzieć, że prędzej czy później nie pozostanie to bez wpływu na nasze zdrowie. W zasadzie jedyną jego zaletą jest to, że jest tani.

Na szczęście osobom, które nie wyobrażają sobie życia bez odrobiny słodyczy, w sukurs idą producenci wszelkich zamienników. Nie wszystkie jednak polecane są dla kobiet w ciąży i małych dzieci czy osób przewlekle chorych – warto w tej kwestii skonsultować się z dietetykiem lub lekarzem.

Syrop z agawy – pozyskiwany jest z meksykańskiego kaktusa, ze specjalnej jego odmiany Agave tequilana oraz Agave salmiana, zupełnie naturalny, przefiltrowany, a następnie zagęszczony przez podgrzanie do konsystencji syropu. Indeks glikemiczny wynosi 15. W smaku przypomina bardzo delikatny miód o posmaku naturalnych landrynek.

Syrop słodowy z orkiszu – podobny jest w smaku do miodu, może być używany do słodzenia napojów, zamiast cukru może być dodawany do wypieków czy do twarożku.

Syrop ryżowy, syrop jęczmienny, syrop klonowy, syrop słodowy − naturalne słodziki doskonałe do napojów, deserów, ciast, płatków.

Syropy z owoców − na przykład syrop z jabłek i winogron − do słodzenia napojów, przetworów owocowych, jako dodatek do ciast, ciastek, lodów.

Ksylitom (cukier brzozowy) – podobnie słodki jak cukier, odporny na temperaturę, daje uczucie świeżości i chłodu. Trzeba uważać, bo zbyt duże spożycie może doprowadzić do wystąpienia biegunek. Osłabia działanie substancji żelujących, więc galaretka z ksylitomem się nie uda.

Melasa – gęsty syrop, który powstaje podczas produkcji cukru spożywczego. Stosuje się ją w produkcji alkoholu, drożdży, kwasów, słodyczy; składa się w 50% z sacharozy. Działa wzmacniająco, witaminizująco, polecana jest osobom anemicznym, przemęczonym, wyczerpanym, mogą ją stosować kobiety w ciąży i karmiące. Melasę można stosować do słodzenia napojów i do wypieków domowych.

Fruktoza – naturalny cukier owocowy, sprzedawany pod postacią drobnych kryształków. Fruktoza ma niski indeks glikemiczny, a więc nie powoduje szybkiego wzrostu poziomu insuliny we krwi ani jego szybkiego spadku, rzadziej więc pojawiają się nagłe ataki głodu. Nie obciąża trzustki, zalecana dla cukrzyków.

Aspartam – zawierają go słodziki, jest 160-200 razy słodszy od cukru. Nie każdy jednak może go stosować – np. chorzy na fenyloketonurię (dziedziczne zaburzenia metabolizmu), trzeba też uważać, by nie stosować słodzików z aspartamem do przyrządzania potraw o temperaturze powyżej 100 stopni C, powstają bowiem wówczas szkodliwe dla organizmu substancje, a aspartam traci swe słodzące właściwości. Nie można stosować go więc do wypieku ciast i ciasteczek, a także do słodzenia napojów zalewanych wrzątkiem. Zaletami są niekaloryczność i możliwość stosowania aspartamu przez diabetyków.

Miód – jest wysokokaloryczny, ale zawiera glukozę i fruktozę (cukry proste), glutaminę (aminokwas, który odpowiada za poprawę odporności, hamowanie procesów zapalnych jelit podczas trwania radio- i chemioterapii), witaminy z grupy C, K i B, olejki eteryczne, enzymy regulujące przebieg procesów biochemicznych w naszym organizmie. To wszystko jednak pod warunkiem, że temperatura nie przekracza 50 stopni C.

Acesulfam K – 200 razy słodszy od cukru, podnosi również smak i zapach potraw. Jego właściwości słodzące wzrastają w mieszankach z aspartamem. Nie ma działań ubocznych, może jednak dawać gorzkawy posmak. Nie ulega rozkładowi w wysokiej temperaturze.

Sacharyna – 300-500 razy słodsza od cukru. Właściwości słodzące ulegają spotęgowaniu przy jednoczesnym zastosowaniu sacharyny z aspartamem. Nie jest smaczna – ma lekko gorzkawy smak, ale często stosowana jest przez cukrzyków, bo jest bezkaloryczna. Jest też bezpieczna, stabilna w wysokiej temperaturze (do 150 st. C), nie ulega żadnym przemianom w organizmie, nie kumuluje się, jest w całości wydalana z organizmu.

Sorbitol – słodszy od cukru o 50 proc., nie jest polecany dla cukrzyków, ponieważ ma skłonność do magazynowania się w organizmie i sprzyja problemom neurologicznym. Nadmiar może powodować biegunki, zaburzenia trawienia. Sorbitol jest używany głównie do produkcji czekolad, cukierków, lodów, gum do żucia, dżemów, dietetycznych środków spożywczych i kandyzowania owoców.

Malitol – smakuje jak cukier i ma podobne do niego właściwości. Nadmiar spożycia grozi biegunkami. Można go stosować do pieczenia i gotowania, bo jest odporny na działanie wysokiej temperatury. Może być stosowany przez cukrzyków, ponieważ nie powoduje gwałtownego wzrostu poziomu cukru we krwi.

Mannitol – jest w 60 proc. tak słodki jak cukier. Często stosuje się go do produkcji gumy do żucia, czekolad, dietetycznych środków spożywczych, lodów, cukierków. Nadmiar spożycia grozi biegunką.